Zdumiewająca historia Janiny Mehlberg, żydowskiej matematyczki, która udając polską hrabinę, ocaliła tysiące osób w okupowanej przez Niemcy Polsce.
Opowieść o Żydówce, która podczas Zagłady uratowała tysiące Polaków
Druga wojna światowa i Holokaust są źródłem wielu niezwykłych historii opowiadających o ratowaniu ludzkiego życia, lecz Fałszywa hrabina to opowieść wyjątkowa. Jej bohaterką jest nieznana szerzej „hrabina Janina Suchodolska”, odważna Żydówka, która ocaliła ponad 10 tysięcy Polaków więzionych przez niemieckich okupantów.
Historia życia niezwykłej kobiety
Z fałszywymi dokumentami wystawionymi na polską arystokratkę Janina Mehlberg pracowała w Radzie Głównej Opiekuńczej i należała do Armii Krajowej. Dzięki przemyślności, żelaznemu opanowaniu i uporowi „hrabina” przekonała Niemców, by zwolnili kilka tysięcy Polaków m.in. z obozu koncentracyjnego na Majdanku. Uzyskała pozwolenie, by dostarczać więźniom żywność, lekarstwa, paczki świąteczne, a nawet ozdobione choinki. Osobiście przemycała wiadomości dla członków ruchu oporu na Majdanku, gdzie nawiązała kontakt z więźniarką lekarką Stefanią Perzanowską. Choć to niewiarygodne, zdołała uniknąć zdemaskowania, przeżyła wojnę, a potem wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych.
Opierając się na niepublikowanych, lecz dokładnie zweryfikowanych wspomnieniach Janiny Mehlberg, Elizabeth B. White i Joanna Śliwa, historyczki i ekspertki w dziedzinie Holokaustu, odkryły całą historię życia tej niezwykłej kobiety, a opowieść o jej losach umiejscowiły w szerszym kontekście historycznym. Fałszywa hrabina to inspirująca relacja o niezłomnej odwadze w obliczu niewyobrażalnego okrucieństwa.
Elizabeth „Barry” White przez wiele lat pracowała w United States Holocaust Memorial Museum, gdzie była historyczką oraz dyrektorem do spraw badań naukowych w Center for the Prevention of Genocide. Wcześniej zaś w Departamencie Sprawiedliwości zajmowała się ściganiem i oskarżaniem zbrodniarzy nazistowskich oraz innych naruszających prawa człowieka.
Joanna Śliwa jest historyczką w Conference on Jewish Material Claims Against Germany w Nowym Jorku, gdzie zarządza też programami akademickimi. Wykładała historię Holokaustu i Żydów na Kean University i Rutgers University, jest konsultantką historyczną i badaczką. Jej pierwsza książka, Jewish Childhood in Kraków: A Microhistory of the Holocaust, w 2000 roku zdobyła Ernst Fraenkel Prize przyznawaną przez The Wiener Holocaust Library.
„Szokująca opowieść o nieznanej bohaterce z czasów II wojny światowej i Holokaustu. Nieustraszona «hrabina Suchodolska» wielokrotnie dokonywała cudów i nieustannie narażała własne życie, by ratować więźniów obozu koncentracyjnego na Majdanku. Elizabeth B. White i Joanna Śliwa również dokonały cudu, pieczołowicie rekonstruując jej historię i zapewniając miejsce w historii, na które w pełni zasługuje”.
Andrew Nagorski, autor m.in. książek Freudowi na ratunek, Łowcy nazistów i 1941. Rok, w którym Niemcy przegrały wojnę
Elizabeth B. White i Joanna Śliwa: Fałszywa hrabina
Przełożyła Magdalena Hermanowska
Źródło: materiały prasowe
